Cà phê trên đỉnh Brah Yàng: Sự ‘phù phép’ từ tự nhiên

Khi nói về cà phê thuận tự nhiên, những người bạn kề vai, sát cánh của anh Nam đã buông lời: Nam! Mày là một thằng khùng! Không ai đi làm cái việc đó cả.

‘Gã khùng’ trên đỉnh Brah Yàng 

Trên dốc ngoằn ngoèo, những đá lởm chởm, Nguyễn Thái Nam vẫn liều lĩnh đẩy ga để chiếc xe máy cà tàng vượt qua. Cảm giác rung lắc khiến bánh xe trước như nhấc bổng, chệch lối mòn. Nhưng anh vẫn duy trì thăng bằng, xe vọt lên thần tốc.

Tại độ cao 1.400m, giữa cánh rừng cà phê, anh Nam dừng xe và nói: “Đỉnh này gọi là Brah Yàng. Theo người dân bản địa, Brah là nơi ở, Yàng là trời, còn Brah Yàng là nơi ở của trời. Từ đây, tầm mắt trải rộng qua cao nguyên Di Linh (Lâm Đồng)”.

Anh chỉ về con dốc và chia sẻ: “Có người thích chạy xe lên đỉnh, nhưng các chuyên gia, du khách từ Nhật Bản, châu Âu lại chọn bước chân leo lên theo lối mòn. Họ muốn hòa nhập với thiên nhiên, thưởng thức không khí trong lành của núi rừng”.

Nguyễn Thái Nam là người đồng sáng lập Công ty Nông sản thực phẩm hữu cơ Việt Nam (đặt tại huyện Di Linh, Lâm Đồng). Khu vườn cà phê hữu cơ của công ty rộng 35ha nằm trên núi Brah Yàng, xã Đinh Lạc, huyện Di Linh.

Về hành trình khởi nghiệp, anh Nam kể: 7 năm trước, với khát vọng đưa cà phê sạch, chất lượng đến người tiêu dùng, anh đã tìm hiểu và quyết tâm bước vào con đường nông nghiệp hữu cơ. Khi giới thiệu mô hình cà phê tự nhiên, các nông dân địa phương cổ đại đã phản đối dữ dội. Nhưng ngay cả những người bạn thân cũng từng nói anh là “thằng khùng” và không ai muốn làm điều đó.

Mặc dù không được ủng hộ, anh vẫn kiên định triển khai mô hình. Anh chia sẻ: “Để sống với nông nghiệp tự nhiên, tôi đã học hỏi, nghiên cứu rất nhiều. Chuyển từ canh tác truyền thống sang canh tác an toàn, dần giảm phụ thuộc vào thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học. Cách làm này giúp cải tạo môi trường, hồi sinh hệ sinh thái cho vườn”.

Sau hơn 5 năm, vườn cà phê gia đình anh Nam “từ bỏ” thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học, chuyển sang canh tác tự nhiên. Đáng chú ý, năng suất vẫn đạt khoảng 3 – 3,5 tấn/năm/ha.

Giá trị tăng gấp 3 lần khi xuất khẩu sang Mỹ

Cà phê hữu cơ của anh Nam được tiến thêm bước. Đã vượt qua hàng loạt kiểm tra về vùng đệm, cách ly, nguồn nước, đất, dư lượng hóa chất, kim loại nặng, mô hình cà phê của Công ty Nông sản thực phẩm hữu cơ Việt Nam đã nhận chứng nhận đạt tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ quốc tế từ USDA Hoa Kỳ vào ngày 1/3/2023.

Với thành công ban đầu, anh Nam nhận được sự ủng hộ. Những người bạn từng từ chối đã quay trở lại để học hỏi, hợp tác sản xuất và thành lập công ty nông sản hữu cơ.

Về quy trình chăm sóc vườn, anh Nam tiết lộ, khác với cách truyền thống, anh giữ toàn bộ thảm cỏ 35ha để giữ độ ẩm và sống cho các loài thiên địch. Khi cỏ quá cao, anh sử dụng máy phát để cắt bớt phần ngọn.

Anh Nam còn khai thác vỏ cà phê, cành lá và các phụ phẩm trong vườn để ủ chế phẩm trichoderma và sử dụng phân bón hữu cơ, vi sinh để bón cho cây. Khi cà phê bị sâu bệnh hại, anh dùng các chế phẩm sinh học để phòng trừ.

Hiện nay, với quy trình hữu cơ, cà phê trên vườn phát triển tốt, cây cứng cáp, ít bị sâu bệnh hại. Mùa vụ 2022 – 2023, vườn cà phê 35ha của Công ty Nông sản thực phẩm hữu cơ Việt Nam thu gần 100 tấn cà phê hữu cơ. Đặc biệt, sản phẩm cà phê của công ty đã được USDA Hoa Kỳ chứng nhận đạt tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ quốc tế vào ngày 1/3/2023. Đây là một bước đột phá quan trọng trong hành trình chuyển đổi nông nghiệp của anh Nguyễn Thái Nam và đồng đội.

Từ thành công của mô hình cà phê hữu cơ, anh Nam đã đầu tư xây dựng các cơ sở, nhà máy sơ chế, chế biến sản phẩm cà phê hữu cơ tại huyện Di Linh và TP.HCM. Được thiết kế và vận hành theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt của USDA, những cơ sở này đảm bảo sản phẩm cuối cùng đạt chất lượng cao và đáp ứng yêu cầu khắt khe từ thị trường quốc tế.

“Những cơ sở, nhà máy này không chỉ giúp phục vụ xuất khẩu mà còn hỗ trợ bà con nông dân địa phương chuyển đổi sang canh tác hữu cơ”, anh Nam nói. “Tôi muốn giúp họ nâng cao giá trị cà phê, mang lại sản phẩm chất lượng và tốt cho sức khỏe con người”.

Tuy nhiên, hiện tại sản phẩm cà phê hữu cơ của công ty vẫn không đủ cung ứng cho khách hàng, do đó anh đang lập kế hoạch để xây dựng một dự án phát triển cà phê hữu cơ quy mô lớn ở huyện Di Linh.

“Dự án này nhằm mở rộng quy trình sản xuất, nâng cao giá trị cà phê và phổ biến mô hình nông nghiệp tự nhiên đến người dân”, anh Nam chia sẻ. “Chúng ta sẽ tạo ra cà phê có giá trị cao hơn, giúp bà con vùng lân cận chuyển đổi và tạo nên môi trường nông nghiệp bền vững”.

Trưởng Phòng NN-PTNT huyện Di Linh, ông Vũ Hồng Long, đã thừa nhận tầm quan trọng của mô hình cà phê hữu cơ của anh Nam và đang hợp tác để nhân rộng mô hình này. Ông Long khẳng định: “Chúng tôi khuyến khích người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã sản xuất cà phê hữu cơ, nâng cao giá trị và ủng hộ các mô hình nông nghiệp bền vững”.

Trên thế giới, xu hướng tiêu dùng sản phẩm hữu cơ đang gia tăng, và cà phê hữu cơ cũng không ngoại lệ. Nhìn nhận điều này, anh Nam tin rằng ngành cà phê Việt Nam có cơ hội phát triển mạnh mẽ hơn nếu đưa ra giải pháp bền vững cho các vấn đề hiện tại.

“Chúng ta cần đẩy mạnh canh tác hữu cơ, bảo vệ môi trường, và đào tạo người dân về nông nghiệp bền vững”, anh nhấn mạnh. “Qua đó, chúng ta có thể nâng cao giá trị cà phê, đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế và bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên cho thế hệ tương lai”.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *