Chuyển đổi phụ phẩm nông nghiệp thành nguồn thu nhập

Giá trị tiềm ẩn trong phụ phẩm nông nghiệp 

     Tại hội thảo diễn ra gần đây, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đưa ra một con số đáng chú ý: mỗi năm, Việt Nam sản xuất ra khoảng 156 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, thay vì bỏ phí nguồn tài nguyên, chúng ta có thể tận dụng chúng để tạo ra các sản phẩm có giá trị cao và tăng thu nhập cho nông dân, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Tuy nhiên, để thực hiện điều này, chúng ta cần đầu tư vào quy trình chế biến và thu hút các doanh nghiệp để tham gia quá trình thu gom và chế biến các phụ phẩm nông nghiệp.

     Việt Nam là một quốc gia nông nghiệp, với tỷ lệ đất trồng lớn và sản lượng nông sản đứng thứ hai trong khu vực Đông Nam Á, chỉ sau Thái Lan. Tuy nhiên, đáng tiếc là nước ta đã bỏ lỡ một nguồn tài nguyên quý giá từ phụ phẩm nông nghiệp.

70% rơm, rạ sau mỗi vụ thu hoạch lúa ở ĐBSCL bị đốt gây ô nhiễm.

     Theo đánh giá của các chuyên gia, tiềm năng phụ phẩm nông nghiệp của Việt Nam có thể mang lại giá trị lên đến 4-5 tỷ USD/năm, nhưng trong năm 2020 chỉ đạt 275 triệu USD. Vấn đề chính là phụ phẩm nông nghiệp thường bị xem là rác thải và không có giá trị, được xử lý theo cách truyền thống, gây hại cho môi trường và lãng phí tài nguyên.

     Để khai thác tiềm năng của phụ phẩm nông nghiệp, TS Tống Xuân Chinh, nguyên Chủ tịch Hội đồng khoa học kỹ thuật nông nghiệp Việt Nam, đề xuất nên có các chính sách thu hút các doanh nghiệp vào thu gom, xử lý và chế biến các phụ phẩm nông nghiệp. Đặc biệt, cần tập trung vào các sản phẩm giá trị gia tăng cao để đạt được hiệu quả kinh tế cao. Sau đó mới đến việc chế biến phân hữu cơ và các sản phẩm khác.

Nông dân tái chế phụ phẩm nông nghiệp để ủ phân, tăng dinh dưỡng đất và giảm chi phí sản xuất.

     Tuy nhiên, việc khai thác phụ phẩm nông nghiệp cũng phải được thực hiện đúng cách, bảo đảm về mặt môi trường và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Để đạt được điều này, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các doanh nghiệp và các cơ quan chức năng để đưa ra các giải pháp phù hợp.

     Trong tương lai, hy vọng Việt Nam sẽ khai thác được toàn bộ tiềm năng của phụ phẩm nông nghiệp và biến chúng thành một nguồn tài nguyên quý giá, giúp tăng thu nhập cho người nông dân và đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Tăng cường tuần hoàn trong nông nghiệp 

     Việc chế biến các phụ phẩm nông nghiệp trở nên quan trọng hơn bao giờ hết khi mà nguồn cung cấp các nguyên liệu cho sản xuất ngày càng giảm dần. Các phụ phẩm nông nghiệp có thể được chế biến thành các sản phẩm mang lại giá trị gia tăng cao, từ đó giúp tạo ra một nền nông nghiệp tuần hoàn.

     Theo GS.TS Nguyễn Quang Thạch, Viện trưởng Viện sinh học (Học Viện Nông nghiệp Việt Nam), chế biến các phụ phẩm nông nghiệp nếu chỉ dựa vào cách làm truyền thống, như ủ phân hữu cơ thì sẽ rất lâu. Vì vậy, cần ứng dụng công nghệ vào chế biến. Hiện nay, có doanh nghiệp làm phân hữu cơ chỉ hơn 1 tuần là ra sản phẩm. Họ sử dụng máy móc băm nhỏ, tách nước, gia nhiệt để làm khô nguyên liệu, tiêu diệt tất cả vi sinh vật gây hại, mầm bệnh… Sau đó sẽ bổ sung vi sinh vật có lợi để tạo ra sản phẩm.

Rơm lúa sản xuất ở ĐBSCL thải ra hàng năm cả chục triệu tấn.

     Bà Nguyễn Thị Thiên, Giám đốc Công ty Cổ phần Thái Hưng Thịnh (TP. HCM) đã ứng dụng các phụ phẩm nông nghiệp vào sản xuất và đưa ra một số giải pháp cho việc chế biến các phụ phẩm nông nghiệp. Bà đã sử dụng các phế phụ phẩm để tạo ra phân hữu cơ bón cho cây và tự làm các sản phẩm như dấm gỗ để phun xịt tưới cho cây, giảm sâu bệnh, hoặc cách làm dùng nước tro bếp để phun, tưới cho cây vì có rất nhiều kali, tăng độ ngọt cho trái. Bà Thiên đề xuất phương pháp chế biến vỏ sầu riêng để làm ra sản phẩm than hoạt tính và giấm gỗ để phục vụ cho sản xuất nông nghiệp. Hay như sử dụng các sản phẩm từ cây dừa của tỉnh Bến Tre để làm các sản phẩm tương tự. Sau đó, quay lại phục vụ trồng dừa kết hợp với nuôi tôm, mang lại giá trị gia tăng cao cho nhà vườn.

     Bộ NN-PTNT đang hướng tới việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao từ phụ phẩm nông nghiệp, đồng thời thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn, từ đó giúp nông dân tăng thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Chế biến thủy sản thu gom được 90% phụ phẩm mỗi năm.

     Trong kế hoạch của Bộ, sẽ tăng cường hỗ trợ cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân trong việc đầu tư vào các thiết bị, máy móc, công nghệ chế biến và phân bón hữu cơ, cũng như đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về giá trị của phụ phẩm nông nghiệp.

     Đồng thời, Bộ cũng sẽ đưa ra các chính sách hỗ trợ trong việc khuyến khích các doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân sản xuất theo mô hình nông nghiệp tuần hoàn, nhằm giảm thiểu sự lãng phí và tăng hiệu quả sử dụng nguồn tài nguyên.

     Trong đó, Bộ sẽ tập trung đầu tư vào việc xây dựng các trung tâm chế biến, xử lý phụ phẩm nông nghiệp tại các khu vực sản xuất, đồng thời đưa ra các chính sách khuyến khích, hỗ trợ cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân trong việc tiếp cận các công nghệ, máy móc hiện đại để chế biến và sử dụng phụ phẩm nông nghiệp.

     Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần sự hợp tác chặt chẽ giữa các bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân. Bộ NN-PTNT sẽ phối hợp với các bộ ngành liên quan để đưa ra các chính sách, giải pháp thích hợp, đồng thời cũng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân trong việc ứng dụng các công nghệ mới, tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao từ phụ phẩm nông nghiệp.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *