Hướng dẫn hoạt động chứng nhận nông nghiệp hữu cơ

          Sản xuất Nông nghiệp hữu cơ là xu hướng phát triển bền vững của nền nông nghiệp trong tương lai, chính vì thế Thủ tướng chính phủ đã phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020-2030 theo Quyết định số 885/QĐ-TTg ngày 23/6/2020. Theo đó, mục tiêu đến năm 2025, đất sản xuất nông nghiệp hữu cơ sẽ chiếm 1,5%-2% tổng diện tích nhóm đất nông nghiệp.

          Trong đó, diện tích đất trồng trọt hữu cơ đạt khoảng hơn 1% tổng diện tích đất trồng trọt với các cây trồng chủ lực như: lúa, rau đậu các loại, cây ăn quả, chè, hồ tiêu, cà phê, điều, dừa… Ðây là chủ trương lớn, gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia và phát huy tiềm năng thế mạnh của các vùng, miền và địa phương trên cả nước.

          Nông nghiệp hữu cơ là hệ thống quản lý sản xuất toàn diện nhằm đẩy mạnh và tăng cường sức khỏe của hệ sinh thái nông nghiệp bao gồm cả đa dạng sinh học, các chu trình sinh học và năng suất sinh học (TCVN 11041-1:2017). Nông nghiệp hữu cơ kết hợp với phương pháp canh tác truyền thống với tiến bộ kỹ thuật nhằm mang lại lợi ích cho môi trường chung, thúc đẩy mối quan hệ bình đẳng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho tất cả các thành phần tham gia vào nông nghiệp hữu cơ.

Vùng sản xuất áp dụng nông nghiệp hữu cơ với vùng đệm nhằm tránh các mối nguy gây ô nhiễm từ môi trường xung quanh

          Trong quá trình đánh giá khách quan của tổ chức chứng nhận hay việc áp dụng tiêu chuẩn hữu cơ của các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp sản xuất cần phải nắm bắt được 04 nguyên tắc do IFOAM-2005 xây dựng:

– Nguyên tắc sức khỏe: Nông nghiệp hữu cơ cần duy trì và nâng cao sức khỏe của đất, thực vật, động vật, con người và trái đất như một thực thể thống nhất, trọn vẹn và không tách rời.

– Nguyên tắc sinh thái: Nông nghiệp hữu cơ cần dựa trên các hệ sinh thái sống và các chu trình tự nhiên, vận hành phù hợp với chúng, tuân thủ các quy tắc của chúng và giúp bảo vệ tính toàn vẹn và hài hòa của chúng.

– Nguyên tắc công bằng: Nông nghiệp hữu cơ cần xây dựng trên các mối quan hệ đảm bảo tính công bằng đối với môi trường chung và đảm bảo cơ hội sống cho mọi sinh vật.

– Nguyên tắc cẩn trọng: Nông nghiệp hữu cơ cần được quản lý một cách thận trọng và có trách nhiệm để bảo vệ sức khỏe và phúc lợi của các thế hệ hiện tại, tương lai và của môi trường.

Những yêu cầu đối với tổ chức, doanh nghiệp muốn chứng nhận Nông nghiệp hữu cơ

          Ngày 29/12/2017, Bộ Khoa học và công nghệ ban hành bộ tiêu chuẩn Nông nghiệp hữu cơ TCVN 11041 nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất nông nghiệp nói chung, sản xuất nông nghiệp hữu cơ nói riêng, góp phần tăng giá trị sản phẩm, chất lượng sản phẩm, hàng hóa lưu thông trong nước và xuất khẩu.

          Cùng với đó, Nghị định 109/2018/NĐ-CP ngày 29/8/2018 của Chính phủ về nông nghiệp hữu cơ cũng được ban hành, trong đó nêu rõ tổ chức, cá nhân có nhu cầu chứng nhận sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài về nông nghiệp hữu cơ để tiêu thụ trong nước phải được chứng nhận bởi tổ chức chứng nhận có đủ điều kiện theo quy định khoản 2 Điều 9 Nghị định 109/2018/NĐ-CP.

Vùng sản xuất áp dụng nông nghiệp hữu cơ

          Các tổ chức, doanh nghiệp muốn chứng nhận Nông nghiệp hữu cơ theo tiêu chuẩn TCVN 11041cần đáp ứng những yêu cầu sau:

– Áp dụng sản xuất hữu cơ lâu dài, bền vững, theo hướng sinh thái và có tính hệ thống; Đảm bảo độ phì của đất lâu dài và dựa trên đặc tính sinh học của đất;

– Giảm thiểu (và tránh dùng nếu có thể) vật tư, nguyên liệu đầu vào là chất tổng hợp trong mọi giai đoạn của chuỗi sản xuất hữu cơ cũng như sự phơi nhiễm của con người và môi trường đối với các hóa chất bền hoặc có nguy cơ gây hại; Giảm thiểu việc gây ô nhiễm từ các hoạt động sản xuất đến môi trường xung quanh; Không sử dụng các công nghệ không có nguồn gốc tự nhiên (ví dụ: các sản phẩm từ kỹ thuật biến đổi gen, công nghệ chiếu xạ…);

– Tránh bị ô nhiễm từ môi trường xung quanh; Duy trì tính chất hữu cơ trong suốt quá trình sản xuất, sơ chế, chế biến, bao gói, bảo quản và vận chuyển. Vùng sản xuất áp dụng  nông nghiệp hữu cơ với vùng đệm nhằm tránh các mối nguy gây ô nhiễm từ môi trường xung quanh

Quy trình chứng nhận Nông nghiệp hữu cơ phù hợp TCVN

Quy trình chứng nhận cho các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ

– Đăng ký chứng nhận: Các đơn vị có nhu cầu chứng nhận Nông nghiệp hữu cơ chuẩn bị hồ sơ đăng ký chứng nhận. Hồ sơ bao gồm Giấy đăng ký và các biểu mẫu, giấy tờ cần thiết cho việc đánh giá chứng nhận Nông nghiệp hữu cơ. Các thông tin cần trao đổi bao gồm: Các yêu cầu cơ bản của việc chứng nhận; Các bước của thủ tục chứng nhận; Tiêu chuẩn chứng nhận; Các chi phí dự tính; Chương trình kế hoạch làm việc.

– Xem xét trước đánh giá: Căn cứ vào thỏa thuận với khách hàng, yêu cầu chứng nhận và tiêu chuẩn đăng ký chứng nhận sản phẩm của khách hàng, tổ chức chứng nhận sẽ chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tiến hành thực hiện đánh giá chứng nhận, bao gồm: Kiểm tra các yêu cầu cho việc chứng nhận nhằm đảm bảo hiểu rõ và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện thực hiện yêu cầu chứng nhận; Tiêu chuẩn dùng để chứng nhận sản phẩm của khách hàng; Phương thức đánh giá chứng nhận áp dụng; Thành lập và thông báo cho khách hàng về thành phần đoàn đánh giá; Lựa chọn phòng thử nghiệm.

– Đánh giá chứng nhận: Việc đánh giá chứng nhận sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ được tiến hành theo đúng kế hoạch đánh giá do trưởng đoàn lập và thông báo trước tới khách hàng. Đoàn đánh giá sẽ đến kiểm tra và thẩm định tại thực địa, xem xét sự phù hợp của các hồ sơ với thực tế, kiến nghị sửa chữa các điểm không phù hợp. Trong khi kiểm tra chứng nhận tại thực địa, sẽ xác định hiệu quả của hệ thống kiểm soát chất lượng sản phẩm. Kết thúc kiểm tra tại thực địa, đoàn đánh giá sẽ tổ chức một buổi họp kết thúc, doanh nghiệp sẽ có cơ hội đưa ra ý kiến về những gì kiểm tra tìm thấy đã nêu ra.

– Thẩm xét hồ sơ sau đánh giá: Tiến hành thẩm xét hồ sơ đánh giá theo Hướng dẫn thẩm xét hồ sơ của tổ chức chứng nhận và đề nghị chứng nhận.

– Cấp giấy chứng nhận:

+ Chứng nhận chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ: Chứng nhận giai đoạn chuyển đổi áp dụng trên một phần hoặc toàn bộ diện tích sản xuất phải ít nhất là: đối với cây hàng năm: 12 tháng cho đến  khi gieo hạt hoặc trồng cây; đối với cây lâu năm: 18 tháng cho đến khi thu hoạch vụ đầu tiên.

Giai đoạn chuyển đổi có thể kéo dài nếu phát hiện hoặc đánh giá các nguy cơ liên quan. Giai đoạn chuyển đổi có thể rút ngắn nếu có bằng chứng về việc không sử dụng các chất cấm làm vật tư, nguyên liệu đầu vào hoặc không thực hiện các hoạt động bị cấm. Thời gia chuyển đổi sau khi rút ngắn không được ít hơn 6 tháng; riêng đối với đất nguyên sơ (không phải là rừng nguyên sinh) và đất hoang hóa, có thể bỏ qua giai đoạn chuyển đổi. Sản phẩm đang trong quá trình chuyển đổi không được coi là sản phẩm hữu cơ.

+ Chứng nhận sản xuất hữu cơ: Sau giai đoạn chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ, cơ sở sẽ được đánh giá và cấp Giấy chứng nhận nông nghiệp hữu cơ phù hợp TCVN có hiệu lực trong vòng 02 năm (khoản 2 Điều 8 Nghị định số 109/2018/NĐ-CP về Nông nghiệp hữu cơ), nếu đạt được 02 điều kiện:

+ Toàn bộ hồ sơ tài liệu đều phù hợp với thực tế và toàn bộ các điểm không phù hợp đã được khắc phục sửa chữa thỏa đáng, được trưởng đoàn đánh giá xác nhận.

+ Kết quả thử nghiệm sản phẩm phù hợp theo quy định

– Giám sát định kỳ: Hàng năm, tổ chức chứng nhận thực hiện đánh giá giám sát định kỳ. Trong quá trình đánh giá giám sát, đoàn đánh giá có thể xem xét đến việc lấy mẫu đại diện để đánh giá điều kiện đảm bảo chất lượng và đánh giá xác suất chất lượng sản phẩm. Ngoài ra, khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền và/hoặc xét thấy cần thiết, tổ chức chứng nhận có thể tổ chức kiểm tra, đánh giá giám sát không theo định kỳ nhưng cần đảm bảo thống nhất với khách hàng trước khi thực hiện.

– Đánh giá lại: Sau thời gian chứng nhận có hiệu lực, nếu khách hàng có nhu cầu duy trì chứng nhận thì tổ chức chứng nhận sẽ tiến hành chứng nhận lại.

          Như vậy, sản phẩm nông nghiệp của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận sản phẩm nông nghiệp hữu cơ thì được sử dụng dấu sản phẩm tương ứng với tiêu chuẩn đã được chứng nhận. Tổ chức, cá nhân có nhu cầu chứng nhận sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài về nông nghiệp hữu cơ để tiêu thụ trong nước phải được chứng nhận bởi tổ chức chứng nhận có đủ điều kiện theo quy định khoản 2 Điều 9 Nghị định số 109/2018/NĐ-CP.

TRUNG TÂM PHÂN TÍCH VÀ CHỨNG NHẬN CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *