Nông nghiệp an toàn và nông nghiệp hữu cơ – Lựa chọn nào là phù hợp?

     Ngày nay, vấn đề nông nghiệp an toàn và nông nghiệp hữu cơ ngày càng thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nông và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp. Điều này xuất phát từ nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về những sản phẩm nông nghiệp được sản xuất bằng cách thân thiện với môi trường và an toàn cho sức khỏe con người.

Phân biệt rõ nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp an toàn

     Sản xuất nông nghiệp hữu cơ (NNHC) là một phương thức canh tác nông nghiệp đặc biệt, hướng đến tạo ra những sản phẩm chất lượng cao, đảm bảo sự an toàn và tính thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, điều quan trọng là những ai quan tâm đến NNHC không nên đơn giản hóa chỉ bằng cách loại bỏ việc sử dụng hoá chất trong quá trình sản xuất.

     Thực tế, sản xuất NNHC đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt một loạt các tiêu chuẩn và điều kiện khắt khe. Đầu tiên, không sử dụng hoá chất như phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, chất kích thích sinh trưởng hay chất bảo quản. Thay vào đó, NNHC ưu tiên sử dụng các biện pháp tự nhiên như phân bón hữu cơ và phòng trừ côn trùng bằng cách sử dụng phương pháp sinh học.

     Ngoài ra, một điều quan trọng khác là đất canh tác phải đáp ứng những yêu cầu nghiêm ngặt. Đất không được chứa kim loại nặng vượt quá ngưỡng cho phép và phải tránh việc sử dụng phân bón hóa học trước đó. Nếu đất đã từng được bón phân hóa học, cần có quá trình chuyển đổi kéo dài ít nhất 3 năm, trong đó không được sử dụng bất kỳ loại phân hoá học hay hoá chất nào.

     Khu vực canh tác NNHC cũng phải được cách ly một cách nghiêm ngặt với nguồn nước bẩn và ô nhiễm, đặc biệt là do sử dụng hoá chất bảo vệ thực vật và các nguồn nước bị nhiễm bẩn khác. Điều này đảm bảo rằng sản phẩm cuối cùng được sản xuất ra thực sự đạt chuẩn hữu cơ.

     Với thực trạng hiện nay về vệ sinh an toàn thực phẩm đang ở mức báo động và đặt ra một thách thức lớn đối với đất nước, chính phủ đã lựa chọn đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp an toàn như một giải pháp. Tuy nhiên, có nguy cơ một số người hiểu lầm và coi NNHC là biện pháp cứu cánh. Điều này có thể dẫn đến sự nhầm lẫn giữa NNHC và sản xuất nông nghiệp an toàn, và khiến người ta bỏ qua những yêu cầu nghiêm ngặt trong quá trình sản xuất NNHC.

     Tóm lại, để đạt được sản xuất nông nghiệp hữu cơ, cần phải hiểu rõ và tuân thủ các điều kiện nghiêm ngặt đã được quy định, đảm bảo rằng các sản phẩm đạt được là an toàn, sạch và thân thiện với môi trường. Chính sự hợp tác chặt chẽ giữa chính phủ, các nhà nông nghiệp và người tiêu dùng sẽ là chìa khóa để đạt được mục tiêu này.

Nên chọn phương thức sản xuất nào hiện nay?

     Phương pháp sản xuất nông nghiệp hữu cơ (NNHC) đã nhận được sự quan tâm rộng rãi trong thời gian gần đây với hứa hẹn mang lại các sản phẩm an toàn và thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, thực tế sản xuất cả trên thế giới và trong nước đã cho thấy NNHC đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức.

     Một trong những vấn đề quan trọng của NNHC là giảm năng suất cây trồng xuống dưới 30%. Nguyên nhân chính của điều này là do mỗi loại cây trồng có nhu cầu dinh dưỡng riêng biệt về đạm (N), lân (P), và kali (K). Điều này đòi hỏi phải cung cấp đủ lượng dinh dưỡng phù hợp cho từng loại cây, và việc bổ sung phân hữu cơ không đáp ứng được yêu cầu này. Điều này khiến cho cây trồng thiếu hụt dinh dưỡng quan trọng, gây giảm năng suất và chất lượng sản phẩm.

     Chẳng hạn, để có 1 tấn lúa, cây lúa cần lấy đi từ đất và phân bón khoảng 18kg N, 3-4kg lân (P2O5) và 18-20kg Kali (K2O). Còn đối với cây mía, để có năng suất 60 tấn/ha, cần lấy đi từ đất và phân bón 96kg N, 37kg lân (P2O5) và 115kg Kali (K2O). So sánh hàm lượng dinh dưỡng trong 1 tấn phân hữu cơ và hàm lượng dinh dưỡng cần có trong cây trồng, ta thấy sự chênh lệch và thiếu hụt rất lớn. Bổ sung phân hữu cơ để đáp ứng yêu cầu dinh dưỡng này sẽ đòi hỏi một lượng phân rất lớn, nhưng hàm lượng N, P, K trong phân hữu cơ thấp và được phân giải chậm, gây khó khăn trong cung cấp đủ dinh dưỡng cho cây trồng.

     Hơn nữa, tỷ lệ N, P, K trong phân hữu cơ không thể phù hợp với tỷ lệ mà cây trồng cần có. Điều này dẫn đến giảm năng suất cây trồng trên dưới 30%, khiến NNHC gặp khó khăn trong việc đảm bảo lương thực cho dân số đông đúc và ngày càng tăng.

     Bên cạnh đó, việc giảm năng suất cây trồng cũng dẫn đến tăng chi phí sản xuất, làm tăng giá thành của sản phẩm hữu cơ. Giá thành cao hơn gấp 2-3 lần so với sản phẩm thông thường, đồng thời giá bán sản phẩm cũng tăng cao, gấp 3-4 lần hoặc hơn so với sản phẩm cùng loại trên thị trường tự do. Điều này có thể làm cho sản phẩm hữu cơ trở nên khó cạnh tranh và hạn chế tiếp cận của người tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh dân số đang có mức thu nhập thấp.

     Trước thực tế hiện nay với dân số tăng nhanh, diện tích đất hạn hẹp và chi phí sản xuất cao, việc phát triển NNHC trong lâu dài có thể không đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Chúng ta cần xem xét các phương pháp canh tác năng suất cao và không ảnh hưởng đến môi trường như nông nghiệp an toàn (GAP) để đảm bảo cung cấp lượng lương thực đủ cho dân số. NNHC chỉ là một phân khúc trong nông nghiệp an toàn và không nên coi trọng quá trong chiến lược phát triển nông nghiệp và đảm bảo an ninh lương thực.

     Điều đặc biệt cần lưu ý là, nước ta đang trong quá trình phát triển, mức thu nhập theo đầu người còn thấp so với nhiều nước trong khu vực ASEAN và các nước phát triển. Việc chọn phương pháp sản xuất nông nghiệp phù hợp là một vấn đề cần được đối diện và xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo sự phát triển bền vững và an ninh lương thực trong tương lai.

Tiếp cận thế nào với nông nghiệp hữu cơ?

     Tiến tới phát triển nông nghiệp hữu cơ (NNHC) là mục tiêu đáng ủng hộ, nhưng cần tránh quá mức tuyên truyền rằng chỉ có sản phẩm hữu cơ mới đảm bảo an toàn. Chúng ta cần tiếp cận một cách cân nhắc và phù hợp. Dưới đây là các cách thực hiện phù hợp với việc phát triển nông nghiệp hữu cơ:

     Sản xuất NNHC nên được thực hiện thông qua đơn đặt hàng hoặc hợp đồng với các đối tác nước ngoài hoặc doanh nghiệp trong nước, tránh sản xuất theo phong trào, gây rủi ro cho nông dân khi giá thành cao và không có thị trường tiêu thụ.

     Các khu vực sản xuất NNHC phải được quy hoạch riêng, đảm bảo không bị ảnh hưởng bởi nguồn nước ô nhiễm, phân bón hóa học và thuốc trừ sâu bệnh từ các phương thức sản xuất khác.

     Người tham gia sản xuất NNHC phải được tập huấn đầy đủ về quy trình sản xuất và sản phẩm phải được giám sát bởi cơ quan uy tín trước khi cấp giấy chứng nhận NNHC.

     Điều này giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm NNHC và bảo vệ môi trường, đồng thời hỗ trợ phát triển bền vững của nông nghiệp hữu cơ.

     Chúng ta cần đề cao ý thức của người tiêu dùng về giá trị của nông sản an toàn và hữu cơ, từ đó tạo động lực cho sự phát triển bền vững của nông nghiệp này. Qua việc hỗ trợ các cơ quan chứng nhận uy tín và tăng cường tuyên truyền, chúng ta có thể xây dựng niềm tin của người tiêu dùng và mở rộng thị trường tiêu thụ cho nông sản an toàn và hữu cơ.

     Chúng ta cùng nhau xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, hướng tới an toàn và bền vững, đáp ứng nhu cầu của xã hội và bảo vệ môi trường. Sự lựa chọn chính xác và hợp lý giữa nông nghiệp an toàn và nông nghiệp hữu cơ sẽ là chìa khóa để đạt được mục tiêu này.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *